0

از جنین‌آزاری تا کودک‌آزاری: ایران، ایالات متحده آمریکا و انگلستان

روی جلد
پشت جلد

دانلود فهرست مطالب

 جنین‌آزاری و کودک‌آزاری هر دو آزارهایی را دربرمی‌گیرند که قلمروی آن به ترتیب، دو مرحله از مراحل زیستی افراد یعنی مرحله جنینی و کودکی را شامل می‌شوند. اگرچه جنین‌آزاری مثل کودک‌آزاری در ذهن آحاد جامعه چنان شناخته‌شده نیست اما کم و بیش از پیامدهای بسیار خطرناکی نسبت به سلامت جنین و متعاقب بر آن، کودک متولدشده برخوردار است.

جنین‌آزاری به عنوان مفهومی نوین در ادبیات حقوقی کشورها به شمار می‌آید که به ویژه همگام با پیشرفت‌های علم پزشکی در چند دهه اخیر، دچار تحول نیز شده است؛ بدین‌ترتیب، امروزه دامنه جنین‌آزاری تنها آزارهای جسمی که منتج به سقط جنین می‌شود را در ذیل سیطره خود قرار نمی‌دهد بلکه برخی از رفتارهایی که حسب معمول از روی غفلت فرد حامل جنین صورت می‌‌پذیرد را نیز دربرمی‌گیرد؛ در زمره مهمترین این رفتارها، استعمال مواد مخدر یا نوشیدن الکل در اثنای دوره بارداری می‌باشد که نارسایی‌ها و ناهنجاری‌های طولانی‌مدتی را متوجّه سلامت جنین و کودک متولدشده می‌کند.

برخلاف جنین‌آزاری، کودک‌آزاری از سیمای شناخته‌شده‌تری در میان اعضای جامعه برخوردار است؛ کودک‌آزاری نیز طیف متنّوعی از اعمال و ترک اعمال را در ذیل دامنه خود قرار می‌دهد که هرکدام نیز می‌توانند آسیب‌های متنّوعی را در ابعاد جسمی و روانی متوحّه سلامت کودک نمایند.

از منظر جرم‌شناختی، در بسیاری از موارد این امکان وجود دارد که کودک‌آزاری به دنبال جنین‌آزاری محقق شود؛ در حقیقت، از یک‌سو، در پی‌هم قرارداشتن مراحل جنینی و کودکی و از طرف دیگر، وجود عوامل خطر کم و بیش مشابه در تحقق هریک از این رفتارها باعث می‌شود تا چرخه آزار که از مراحل جنینی آغاز شده تا پایان دوره کودکی نیز ادامه پیدا کند.

بدین‌سان، ارتباطی که میان جنین‌آزاری و کودک‌آزاری وجود دارد، این اندیشه را تقویت می‌کند که برای انشای سیاست جامع در راستای مقابله با کودک‌آزاری، در ابتدا نیاز است تا به مقابله با جنین‌آزاری پرداخته شود. همین موضوع باعث می‌شود تا راهبرد مقابله با جنین‌آزاری و کودک‌آزاری به صورت توأمان مورد نظر و کنکاش قرار گیرند.

با عنایت به مطالب اخیر، در طی این جستار قصد و تلاش بر آن است تا در وهله نخست، هریک از رفتارهای مربوط به جنین‌آزاری و کودک‌آزاری مورد تشریح و بررسی قرار گیرند. از این حیث، همگام با تعریف گویای این مفاهیم، دامنه و قلمروی رفتارهای یادشده نیز به وضوح تبیین می‌گردد. بنابراین علاوه بر گونه‌شناسی جنین‌آزاری و کودک‌آزاری، تبیین مرتکبان شایع چنین رفتارهایی نیز در دستور کار قرار می‌گیرد تا معین شود که چه اشخاصی بیشتر در معرض ارتکاب چنین رفتارهایی قرار دارند. متعاقب بر آن، به بررسی مهمترین عوامل خطر در راستای تحقق هریک از رفتارهای جنین‌آزاری و کودک‌آزاری مبادرت شود تا از این رهگذر، تبیین شود که راهبرد مقابله با رفتارهای ذکور بیشتر باید چه ابعادی را دربرگیرد.

در ادامه، واکاوی و بررسی راهبرد مقابله با هریک از رفتارهای جنین‌آزاری و کودک‌آزاری در ایران، ایالات متحده آمریکا و انگلستان در اولویت قرار می‌گیرد؛ بدین‌سان، با کنکاشی که در هریک از نظام‌های یادشده صورت می‌پذیرد به تعیین این موضوع مبادرت می‌شود که مهمتری تدابیر کیفری و غیر کیفری موجود در راستای مقابله با هریک از اعمال پیش‌گفته دائر بر چه مواردی می‌باشد.